K- 11

*

Gió quạt ào ào quanh thân tàu như muốn nhai vụn tất cả. Bác sĩ Cần đã la đà. Đã bao nhiêu ngày đi như bị ma đuổi lại chẳng được ăn uống gì sức khỏe của ông đã giảm sút rõ rệt. Vì vậy uống mới vài ba chén là ông đã thấy sắp bị nốc-ao rồi. Hình như có một giun đũa to tướng đang ve vẩy ngoáy ngoáy cái đuôi nhờn nhờn ở cổ họng ông. Mùi cá ngạnh xốc ông bác sĩ lên. Cả hai lảo đảo leo ngược cái cầu thang sắt trơn như mỡ lên trên mặt boong tàu. Gió biển phả một thứ mùi vừa mặn vừa tanh nồng vào mắt vào mũi vào mồm vào họng bác sĩ Cần khiến ông hộc lên như bị trâu húc vào ngực chút nữa thì ông đã nôn thốc ra boong. Mùi cá ngạnh túm gáy dựng ông bác sĩ đứng thẳng người dậy như pho tượng. Hai bàn tay anh thuyền trưởng cứng hơn thép. Và câu chuyện về một cảnh đời chó đẻ như cơn gió dữ lại ào ào phả vào mặt bác sĩ Cần:

- Đúng một lẻ tám ngày đêm liền tôi cởi trần ngồi lỳ trên cái cối đá thủng ở đầu nhà nhìn ra ngoài biển. Một lẻ tám ngày đêm không ăn không ngủ và cũng chang thèm ỉa đái Hay nói đúng hơn là ngày thứ hai tôi chỉ chạy đi ỉa có một lần để tống ra một bãi cứt nhão nhoét to bằng bãi cứt trâu - một bãi cứt thối hoắc khắm lặm đến nỗi chó cũng phải nôn mửa không thèm ăn. Bãi cứt cuối cùng của đời thằng lính. Một lẻ tám ngày đêm tôi ngồi im lìm bất động giống hệt như cái cối đá thủng nhìn ra biển. Trước mặt tôi là bãi biển đầy cứt người và xa hơn là đại dương xanh ngắt mênh mông dào dạt tới tận chân trời.

Một lẻ tám ngày đêm đầu óc tôi rừng rực những ý nghĩ. Các nghề kiếm ăn lần lượt xếp hàng duyệt binh qua óc tôi. Đạp xích lô đội than buôn đồng đào vàng bán phở bán nước...

Những công việc đó thật dễ dàng so với sức vóc của tôi nhưng không thèm chơi vì đó chỉ là những việc tầm thường kiếm tiền qua ngày. Hay là đi buôn thuốc phiện buôn thuốc lá ngoại quá cảnh mua hai cái sọt đi buôn cứt người thậm chí đi trấn lột đi ăn cướp làm chủ nhà chứa... Đó là những việc kiếm nhiều tiền nhưng hèn hạ mà tôi thì không thể làm những việc hèn hạ bởi vì dù thế nào tôi cũng đã từng là một trung úy quản đốc một trại giam... Trong một lẻ tám ngày đêm đó hàng trăm hàng ngàn cái nghề tất nhiên là những cái nghề lao động chân tay cần sức vóc của bắp thịt cứ lần lượt diễu binh qua đầu óc tôi ấy vậy mà tôi vẫn chẳng lựa chọn được cái nghề nào. Bỗng chốc tôi giật mình cảm thấy nỗi cay cú nhục nhã của một thằng lính vừa xuất ngũ tuổi đã ngoài "băm" mới chỉ học lớp chín chẳng có lấy một cái bằng cấp nào trong tay bỗng dưng bị ném về quê bắt đầu tính kế sinh nhai cho suốt cả phần đời còn lại của mình. Mà chắc chắn là cái phần đời còn lại đó cũng chẳng ngắn ngủi gì. Ngồi chồm chỗm trên cái cối đá thủng cái đau cứ thấm vào tim vào óc tôi từng giờ từng phút từng ngày. Tôi đi bộ đội từ năm mươi tám tuổi. Và cứ thế kéo dài mười hai năm liền.

Tôi là một thằng lính chiến lọc lõi già dặn nhưng là một gã khờ khạo ngô nghê khi trở lại đóng vai một gã thường dân. Tôi đau lắm ông bác sĩ ạ. Đau như chó bị thiến. Thú thực với ông trí thức tôi đã khóc đấy. Tôi đă khóc trong một buổi chiều chạng vạng mưa bụi dăng dăng bay là là trên mặt biển đang chăng dệt màn tơ lụa mỏng cố may tấm áo khoác cho mặt nước. Chẳng nhẽ cuộc đời sắp tới của tôi nó cũng buồn và vớ vẩn như màn sương bụi vô nghĩa kia ư.

Gió vẫn ào ào quạt qua boong tàu. Những búi dây xích va đập loảng xoảng. Trời đã tối sập xuống. Biển và trời lẫn lộn đen kịt. Sóng réo lên sôi sục ở xung quanh mạn tàu. Con tàu ngả nghiêng lao đi phăm phăm như đang bị truy đuổi ráo riết. Mùi cá ngạnh bỗng đứng thẳng lên vung tay ném cái vỏ chai rỗng không về phía đuôi tàu và quát vào tai bác sĩ Cần: ông trí thức có nhìn thấy cái gì kia không.

"Cái gì?" Bác sĩ Cần cũng quát hỏi lại

" Đi với tôi" Mùi cá ngạnh lôi ông bác sĩ đi về phía đuôi con tàu. Một đàn đom đom nhung nhúc sáng loe lóe đang bay rối rít là là bám trên mặt nước sôi sục cuồn cuộn. "Cái gì vậy". Bác sĩ Cần trố mắt nhìn. Đàn đom đóm hay là một màn sao trời rớt xuống hay là hàng trăm vạn chỉ chít những mảnh gương vỡ "Không phải. Lân tinh đấy". Mùi cá ngạnh cười khà khà. "Lửa của nước đấy ông trí thức ạ Chắc là lần đầu tiên ông nhìn thấy có phải không. Sướng mắt chưa? ".

Và Mùi cá ngạnh lại thao thao kể tiếp.

Một lẻ tám ngày đêm tôi ngồi trên cái cối đá thủng nhìn ra biển. Sau lưng tôi là ngôi nhà tã nát xiêu vẹo với một bà mẹ già dở gàn dở điên. Một lẻ tám lần tôi nhìn thấy chiều tà chạng vạng buông xuống buồn đến ứa nước mắt. Một lẻ tám lần tôi ngồi tan biến vào bóng đêm tối đen ầm ầm tiếng sóng bể tiếng gió bể gầm đe dọa tuyệt vọng và cô độc sợ đến thắt cả ruột gan. Và cũng một lẻ tám lần hai mắt tôi mở to nhìn rõ ánh bình minh từ từ ló lên rạng rỡ, chói lọi ngời ngời trên biển quét sạch tất cả. Cứ như vậy ngày nối ngày đêm nối đêm lần lượt trôi qua, lạnh lùng kiên nhẫn sòng phẳng cho tới ngày cuối cùng là ngày thứ một lẻ tám thì tôi bỗng hiểu ra. Chà. Cái cuộc đời rối mù bát nháo hỗn độn này hóa ra dễ hiểu vô cùng. Nó giống hệt cái bãi biển kia và đại dương mênh mông xa tít dào dạt kia. Trước mũi là cứt đái bẩn thỉu khắm lặm nhưng xa hơn chỉ một chút xa hơn bao giờ cũng là biển xanh mênh mông trong sạch lúc nào cũng dào dạt dào dạt vỗ sóng tới tận chân trời. Có đúng như vậy không hở ông trí thức bác sĩ.

- Đúng rồi.

Bác sĩ Cần nhẩy thách lên gào to như một đứa trẻ được qua. Chỉ một chút nữa là ông văng xuống biển.

- Một lẻ tám buổi bình minh rạng sáng tôi đều nhìn thấy có một con tàu hăm hở lướt trên sóng cả ngoài khơi xa. Đứng trên bờ nhìn con tàu như con cá trắng đang bơi đi tìm mồi.

Toàn thân nó tắm trong ánh bình minh nên lúc nào cũng như tự phát ra ánh sáng vậy. Đẹp đến nhức cả rốn ông bác sĩ ạ. Được rồi, sáng mai tôi sẽ dựng ông dậy lôi ra bãi biển để ông được nhìn con tàu đang bơi trên biển cả và ông sẽ thấy hết vẻ tự do kiêu hùng của nó như thế nào.

- Vì thế mà anh quyết định trở thành thuyền trưởng.

- Đúng là tôi đã chọn cái công việc này. Nhưng để đạt được nó tôi đã phải cúi mặt xuống đi học 5 năm ở trường hàng hải đấy bố ạ.

Bác sĩ Cần đứng lên. Ông đã dã rượu. Vì lý do gì mà ông dã rượu thì có trời biết. Đây là lần đầu tiên sau hơn 20 năm tủi nhục đớn hèn ông phát lộ một cử chỉ cực kỳ trang trọng nghiêm túc. Ôm lấy Mùi cá ngạnh, hôn lên trán anh rồi ông bật khóc rưng rức. Nước mắt nước mũi nước dãi ông chảy lép nhép lên khắp mặt Mùi cá ngạnh. Ông thầm thì:

- Con trai của tôi... Các con ơi. Thạc gà gáy ơi Mùi cá ngạnh ơi...

Mùi cá ngạnh không đẩy bác sĩ Cần ra. Ông trí thức bác sĩ này "xưa" quá rồi". Mùi cá ngạnh nghĩ như vậy. Anh cười khà khà rồi xốc nách bác sĩ Cần lên dìu ông trở lại cái ca-bin thuyền trưởng ấm cúng ở tầng dưới gần đuôi tàu.

*

Đêm hôm đó khoảng 10 giờ thì Mùi cá ngạnh đưa bác sĩ Cần về ngôi nhà của anh. Từ bến tàu lên hai người đi qua một dãy phố biến nhộn nhạo sáng choang ứ phè hàng hóa tạp nham rồi rẽ vào một cái ngõ nhỏ lầy cát. Gia đình anh thuyền trưởng ở một căn phòng vuông vắn rộng khoảng 20 mét vuông có hai cửa sổ song sắt rất kiên cố. "Vợ chồng tôi mới dọn về đây được hai năm để tiện làm ăn Mùi cá ngạnh khoe như vậy. Đồ đạc trong nhà rất sơ sài chỉ có 2 cái giường gỗ, một bộ xa-lông cũ rích bằng gỗ. Một cái tủ ly cũng bằng gỗ. Trên nóc tủ có cắm cành đào và bày mâm cỗ tết đủ cả mấy hộp mứt dăm cái bánh chưng xanh. Bên cạnh còn đặt một cái ti vi màu của Nhật đen bóng mới tinh cực kỳ hiện đại. Sự hiện diện của cái ti vi sang trọng này trong căn phòng tồi tàn giữa đống đồ đạc cũ rích và mâm cỗ sơ sài chỉ làm nó trở nên kệch cỡm và đầy vẻ khả nghi. Kẻ xông ra đầu tiên chào đón Mùi cá ngạnh và bác sĩ Cần là một chú lợn khổng lồ mõm dài tai lớn lông trắng toát rất sạch sẽ. Tiếp đến một lũ trẻ con lít nhít bốn năm đứa đủ cả gái trai đứa nào cũng mập mạp mũm mĩm xúng xính áo mới, quần mới hai má đỏ hây hây. Và cuối cùng là một người đàn bà gày ốm, da trắng xanh có đôi mắt sáng long lanh nom lương thiện và tử tế hệt như đôi mắt của Mùi cá ngạnh. Thấy khách lạ con lợn khổng lồ chùi mõm xuống kêu ụt ịt ụt ịt. Lũ trẻ con thì chùn cả lại tròn xoe mắt. Còn người đàn bà thì đỏ mặt lúng túng xấu hố. Bác sĩ Cần lột ngay cái mũ lông ếch ki mô xứ tuyết xuống cúi đầu chào khiến chị càng lúng túng ngượng nghịu hơn. Mùi cá ngạnh quăng ngay cái mũ cối xuống giường cười hà hà, nói rất to:.

- Đây là vợ tôi. Đây là lũ con gà vịt của cái nhà này và đây là chú lợn I-oóc-sai người bạn lớn của gia đình tôi. Còn đây, tôi xin giới thiệu với cả nhà. Đây là ông bác sĩ tôi mời về ăn cái Tết vét với gia đình ta. Lũ trẻ con ồ cả lên. Con lợn khổng lồ ngoáy tít cái đuôi lũn cũn còn chị chủ nhà thì càng thêm đỏ mặt càng thêm lúng túng. Mùi cá ngạnh mời bác sĩ Cần ngồi xuống ghế. Anh thuyền trưởng bế lần lượt từng đứa trẻ lên và cũng lần lượt rỉ vào tai từng đứa một điều gì đó bí mật mà chỉ mình anh và lũ trẻ biết. Người đàn bà bưng tới bộ ấm chén sạch sẽ và rất kính trọng đặt xuống trươc mặt bác sĩ Cần. Mùi cá ngạnh cười thoải mái âu yếm cầm lấy tay vợ ngay trước mặt ông bác sĩ. Anh thuyền trưởng dịu dàng hỏi:

- Bây giờ em có thể mua cho anh vài con ngán được không.

Chị vợ se sẽ đáp lại:

- Giờ này tbì cũng khó đấy. Chợ tan lâu rồi.

- Thế à. Em thử cố tìm hộ anh.

Giọng chị vợ vẫn se sẽ:

- Để em chạy lại chỗ mấy bà buôn cá.

Nói xong chị quay ngoắt ra cửa rồi đi nhanh như luồng gió.

Bác sĩ Cần cởi xong cái áo thì đã thấy lũ trẻ con và chú lợn cũng lỉnh đi đâu hết cả. Căn phòng nhỏ trống trơn yên lặng. Mùi cá ngạnh rót nước ra mời bác sĩ Cần rồi vui vẻ:

- Mời bác sĩ uống tạm cốc chè nóng rồi ra sau nhà đi đái và rửa mặt.

Nhưng bác sĩ Cần không đi đái và cũng chẳng cần rửa mặt. Bê cốc nước nóng lên ông xuýt xoa chiêu từng ngụm nhỏ. Mắt ông lim dim. Lòng ông ấm áp và thanh thản quá. Mùi cá ngạnh đốt một nén nhang cắm lên bàn thờ rồi ngoái lại nói với bác sĩ Cần.

- Ông bác sĩ có mệt thì lăn ra giường cho giãn gân cốt. Vợ tôi giỏi lắm, nhanh lắm. Chỉ loáng nữa thôi là ta sẽ uống rượu với ngán.

Nở một nụ cười như thách thức. Anh thuyền trưởng hỏi:

- Đêm nay ta đấu rượu chứ ông bác sĩ?

Bác sĩ Cần gật đầu nhận lời. Ông tựa lưng vào ghế. Xương ông kêu răng rắc. Mùi cá ngạnh cười to ấn vào vai bác sĩ Cần giục ông lên giường. Bác sĩ Cần lắc đầu: "Tôi vừa ngủ thông hai ngày hai đêm rồi no mắt rồi". Vừa lúc đó chị vợ Mùi cá ngạnh cắp cái rổ chạy vào. Mặt chị tươi rói. Chị nói như khoe: Có ngán cho các ông uống rượu đây. Rồi chị biến ngay xuống cái bếp bé tí xíu ở ngay cạnh nhà. Anh thuyền trưởng khoái lắm co một chân lên nhẩy lò cò hét lên như đứa trẻ: "Vợ muôn năm. Vợ tôi muôn năm". Rồi anh xăng xái quét nhà trải chiếc chiếu hoa ra giữa nhà. "Uống rượu thì phải ngồi bệt mới thú". Mùi cá ngạnh nói như vậy. Và anh lại nở một nụ cười thách thức với bác sĩ Cần.

- Đêm nay ta quyết đấu ông bác sĩ nhé.

Uống rượu với ngán vào đêm mồng ba tết. Sướng rồi. Và không hiểu có phải vì thích thú quá hay không. Mùi cá ngạnh lắc lư cái đầu, tắc lưỡi tóp một cái rõ kêu và thốt lên.

- Phải uống. Uống thỏa thuê. Uống bằng thích. Đã uống là phải uống tới khi cho chó ăn chè. Đời là cái gì. Nhắm mắt là hết. Cười được là cứ cười to. Cười to! ngày mai trời lại sáng.

Trận quyết đấu giữa anh thuyền trưởng và ông bác sĩ bắt đầu từ 11 giờ 37 phút đêm ngày mồng ba tức là chỉ còn 23 phút nữa là bước sang ngày mồng 4 tết. Một mâm cơm rượu đủ hương vị ngày tết bày ngay ngắn trên chiếc chiếu. Có thịt gà chặt canh măng món thịt đông bát dưa góp và đĩa bánh chưng. Và đặc biệt còn có thêm một cái bát ô tô đựng 8 con ngán to tướng tất nhiên là đã được luộc chín. Lúc này lũ trẻ con gà vịt đã chui hết vào trong cái màn vải xô nhuộm xanh buông lùng bùng trên giường - chú lợn I-oóc-sai cũng đã ngáy khụt khịt ngon lành ở góc nhà. Chị vợ Mùi cá ngạnh bê một vò rượu to có nút lá chuối khô đặt xuống cạnh mâm lễ phép mời ông bác sĩ uống rượu rồi lặng lẽ chui nốt vào cái màn lùng bùng cùng với lũ trẻ. Xem ra thì chị cũng đã quá quen với những trận quyết đấu sống mái như thế này của ông chồng thuyền trưởng rồi Đây là lần đầu trong đời bác sĩ Cần ăn thịt con ngán vì vậy ông hơi giật mình khi thấy Mùi cá ngạnh thả vào bát của ông con vật có hình thù lạ mắt hay nói đúng hơn là nó chẳng có hình thù gì cả. Nó nhơn nhớt, đo đỏ nhầy nhầy như miếng thịt nhão. ở giữa cái miếng thịt đó lại thẩy ngồng lên một cái vòi trắng trông đến lạnh cả gáy. Mùi cá ngạnh đổ vào bát của ông bác sĩ một cốc rượu rồi nâng bát của mình lên và trịnh trọng:

- Mời bác sĩ. Bắt đầu.

Bác sĩ Cần cũng nâng cái bát của ông lên. Hai cái bát chạm vào nhau khá mạnh. Thấy Mùi cá ngạnh bỏ con ngán to tướng vào mồm, bác sĩ Cần cũng bỏ con ngán vào mồm. Thấy quai hàm Mùi cá ngạnh xiết mạnh. Ông cũng xiết mạnh quai hàm và ngay lập tức trong mồm ông nơi chân răng bỗng thấy ứa ra một thứ nước lờ lợ tanh tanh và lại hơi mằn mặn chua chua làm bác sĩ rùng mình mặt biến sắc. Mùi cá ngạnh hất đầu vào bát rượu ra hiệu uống ngay. Chính hớp rượu kịp thời ấy đã đấy luôn con ngán vừa bị cắn vỡ tuột vào cổ họng cứu giúp cho bác sĩ Cần thoát khỏi một cú nôn ọe là cái chắc. Bác sĩ Cần cúi mặt xuống uống tiếp một hớp rượu nữa. Lúc này ông mới nhận ra rượu trong bát đỏ hồng như pha máu. Ngay từ phút ấy bác sĩ Cần bỗng hiểu ngay được là trận quyết đấu này với ông quả là sẽ rất kinh tởm và ác liệt.